Obiekty


powrót »
Najstarszy kościół
Wymieniany jako zabytek w kaźdym przewodniku po ziemi jastrzÄ™bskiej i w kaźdym albumie o JastrzÄ™biu, drewniany, oszalowany deskami koÅ›cióÅ‚ pod wezwaniem Å›w. Barbary i Å›w. Józefa, obchodzi w tym roku 30-lecie utworzenia przy nim parafii.
KoÅ›cióÅ‚ ten, stojÄ…cy obecnie na osiedlu Przyjażń, zostaÅ‚ tam przeniesiony w 1974 roku z WodzisÅ‚awia ÅšlÄ…skiego - JedÅ‚ownika i jest najstarszym koÅ›cioÅ‚em, spoÅ›ród 15 innych, oficjalnie wymienianych, na terenie JastrzÄ™bia. Pierwsze wzmianki dotyczÄ…ce jedÅ‚ownickiej parafii siÄ™gajÄ… XIII wieku, natomiast 
caÅ‚kowicie potwierdzona informacja o istnieniu tam parafii znajduje siÄ™ w wykazie Å›wiÄ™topietrza z 1447 roku. Jako oficjalnÄ… datÄ™ wzniesienia obecnego koÅ›cioÅ‚a podaje siÄ™ rok 1647, poniewaź taka data widniaÅ‚a na drzwiach ozdobnych znajdujÄ…cych siÄ™ pod wieźą. W roku 1888 z inicjatywy ówczesnego proboszcza Ringa, koÅ›cióÅ‚ zostaje poddany gruntownej przebudowie, ale jeszcze wczeÅ›niej, bo w roku 1679, zostaje wymieniony dÄ™bowy fundament na taki sam, jednakźe zostaje on podmurowany. Prezbiterium jest krótkie, zamkniÄ™te, przy nim znajduje siÄ™ prostokÄ…tna przybudówka, w której mieÅ›ci siÄ™ zakrystia, a na piÄ™trze jest dawna loźa kolatorska, czyli pomieszczenie, w którym zwykle siadaÅ‚ fundator koÅ›cioÅ‚a lub spadkobierca fundatora. Do prezbiterium i zakrystii przylega nawa na planie prostokÄ…ta z kruchtÄ… i kwadratowÄ… wierzÄ…. Pomieszczenie pod wierzÄ… zostaÅ‚o, w czasie przebudowy w 1888 roku, wÅ‚Ä…czone do nawy. Ambona posiada malowane przedstawienia czterech ewangelistów, prawdopodobnie z XVII wieku.
CzesÅ‚aw Szaforz, proboszcz jastrzÄ™bskiej parafii Å›w. Barbary, tak opisuje stary koÅ›cióÅ‚ z JedÅ‚ownika: "Jego poÅ‚oźenie nosi wyrażne cechy obronnoÅ›ci, znajduje siÄ™ bowiem na skraju skarpy, stromo spadajÄ…cej w dóÅ‚ do dolinki. PoÅ‚oźenie tego koÅ›cióÅ‚ka przypominaÅ‚o poÅ‚oźenie Å›redniowiecznych grodów. Wybór tego miejsca pod koÅ›cióÅ‚, podyktowany byÅ‚ wzglÄ™dami obronnoÅ›ci, poniewaź w naszych stronach koÅ›cioÅ‚y miaÅ‚y czÄ™sto charakter schronów w czasie najazdów nieprzyjacióÅ‚, sznujÄ…cych na ogóÅ‚ przywilej nietykalnoÅ›ci koÅ›cielnej. Sama polska nazwa "koÅ›cióÅ‚" jest przyswojonÄ… postaciÄ… Å‚aciÅ„skiego "castellum", co oznacza - obóz warowny". Patronem jedÅ‚ownickiego koÅ›cioÅ‚a nie od zawsze byÅ‚a Å›w. Barbara. Do roku 1688 gÅ‚ównym patronem byÅ‚ Å›w. Marek Ewangelista. Od tego roku, obok dawnego patrona wymienia siÄ™ takźe Å›w. BarbarÄ™. Stopniowo, nowa patronka, zaczęła wypierać Å›w. Marka. W wieku XIX juź tylko Å›w. Barbara jest wymieniana jako patronka koÅ›cioÅ‚a. StaÅ‚o siÄ™ tak dlatego, źe w roku 1678 zbudowano nowy oÅ‚tarz gÅ‚ówny, poÅ›wiÄ™cony wÅ‚aÅ›nie Å›w. Barbarze. W latach 1949-1952 zbudowano w JedÅ‚owniku nowy, murowany koÅ›cióÅ‚, który staÅ‚ siÄ™ koÅ›cioÅ‚em parafialnym. Stary, drewniany koÅ›cióÅ‚, przestaÅ‚ być praktycznie uźywany i zaczÄ…Å‚ niszczeć. Tak byÅ‚ aź do roku 1974.
W czasie gdy miasto JastrzÄ™bie Zdrój uzyskaÅ‚o prawa miejskie, a wiÄ™c w 1963 roku, istniaÅ‚y tu dwie parafie: Å›w. Katarzyny w JastrzÄ™biu Górnym oraz NajÅ›wiÄ™tszego Serca Pana Jezusa w JastrzÄ™biu Zdroju. MieszkaÅ„cy osiedla "PoÅ‚omska" (obecnie "Przyjażń") naleźeli do parafii NajÅ›wiÄ™tszego Serca Pana Jezusa. Liczba ludnoÅ›ci na tym osiedlu systematycznie wzrastaÅ‚a, zatem, z upÅ‚ywem czasu, potrzebny byÅ‚ nowy koÅ›cióÅ‚. W 1971 roku postawiono na "Przyjażni" kaplicÄ™ poÅ›wiÄ™conÄ… Å›w. Józefowi Robotnikowi. Kaplica mogÅ‚a pomieÅ›cić jednak tylko okoÅ‚o pięćset osób. RozpoczÄ™to wiÄ™c starania o przeniesienie jedÅ‚ownickiego koÅ›cióÅ‚ka do JastrzÄ™bia. W lutym 1974 roku zakoÅ„czono rozmowy w sprawie przeniesienia, a od kwietnia rozpoczęły siÄ™ wÅ‚aÅ›ciwe prace. Budowa szÅ‚a szybko i sprawnie. Prace wykonywali bezinteresownie mieszkaÅ„cy z "Przyjażni". Uszkodzone i nienadajÄ…ce siÄ™ stare elementy przenoszonego koÅ›cioÅ‚a zastÄ…piono nowymi. CaÅ‚kiem nowe wiÄ™c byÅ‚o odeskowanie zewnÄ™trzne i wewnÄ™trzne oraz strop, a takźe gontowe pokrycie dachu. 

Po przeniesieniu do JastrzÄ™bia, koÅ›cióÅ‚ Å›w. Barbary zostaÅ‚ osadzony, nie na podmurówce, ale na wysokim betonowym cokole, w którym znajdujÄ… siÄ™ piwnice. To spowodowaÅ‚o utratÄ™ jego kontaktu z ziemiÄ…, z której, wedÅ‚ug zamysÅ‚u budowniczych, miaÅ‚ on wyrastać i być z niÄ… zwiÄ…zany. Usadowienie go na owym cokole spowodowaÅ‚o, iź zaopatrzono go w schody, podesty i balustrady, prowadzÄ…ce do przedsionków i przybudówek, których w JedÅ‚owniku nie byÅ‚o. Przez takie rozwiÄ…zanie konstrukcyjne, koÅ›cióÅ‚ przestaÅ‚ być podobny do swojego pierwowzoru z JedÅ‚ownika. Zmianie ulegÅ‚o takźe wnÄ™trze koÅ›cioÅ‚a, usuniÄ™to dwa oÅ‚tarze boczne: lewy, póżnorenesansowy z polowy XVII wieku, prawy byÅ‚ barokowy z przeÅ‚omu XVII/XVIII wieku. OstaÅ‚ siÄ™ tylko wspomniany powyźej, barokowy gÅ‚ówny oÅ‚tarz, poÅ›wiÄ™cony Å›w. Barbarze. KoÅ›cióÅ‚ stanÄ…Å‚ nieopodal miejsca, w którym staÅ‚a wspomniana kaplica Å›w. Józefa, przez co, Å›w. Józef staÅ‚ siÄ™ jego drugim patronem. Sama kaplica zaÅ›, zostaÅ‚a w 1975 roku zaadaptowana na probostwo. 3 grudnia 1974 roku, Biskup Katowicki Hubert Bednarz, dokonaÅ‚ poÅ›wiÄ™cenia drewnianego koÅ›cioÅ‚a pod wezwaniem Å›w. Barbary i Å›w. Józefa. RozpoczÄ™to starania o utworzenie tutaj parafii. Nie trzeba byÅ‚o na to dÅ‚ugo czekać. 30 grudnia 1975 roku, wydziaÅ‚ do Spraw WyznaÅ„ UrzÄ™du Wojewódzkiego Katowicach, wydaÅ‚ pozytywnÄ… decyzjÄ™ o utworzeniu parafii na osiedlu "Przyjażń". Parafia zostaÅ‚a erygowana 1 lutego 1976 roku.

KorzystaÅ‚em z opracowania ksiÄ™dza CzesÅ‚awa Szaforza pt.: "Dzieje koÅ›cioÅ‚a i parafii Å›w. Barbary i Å›w. Józefa w JastrzÄ™biu Zdroju".


david - Towarzystwo Miłośników Ziemi Jastrzębskiej
powrót »